In MenSport 5: Stijlvolle stijfkop Johan van Doorninck

0
186

De mensen die hem gekend hebben zeggen: “Hij leefde een eeuw te laat”. Een onverwachte en aanzienlijke erfenis zorgde ervoor dat Johan van Doorninck zich vanaf die tijd niet meer hoefde aan te passen aan de normen en waarden van zijn familie en omgeving.

Op landgoed Groot Spriel in Putten genoot Van Doorninck van zijn hobby: de klassieke menkunst. Kort na de oorlog was hij één van de oprichters van de Dutch Driving Club, een enigszins elitaire club van amateurkoetsiers.

Afwijkende kleur

Van Doorninck had een voorkeur voor paarden met een afwijkende kleur of aftekening. Ook de optuiging moest luxe en opvallend zijn. Van Doorninck betrok zijn paarden van vaste leveranciers als Van der Kuijlen in Den Haag en Ter Haar in Zwolle. In de jaren dertig raakten de rijtuigen echter uit de gratie. Stalhouderijen werden opgeheven en koetshuizen veranderden in garages.

Burgemeester

Johan nam de gelegenheid te baat om voor weinig geld menig fraai rijtuig aan te schaffen. Ook drie sleden nam hij op in zijn collectie. En als de eerste sneeuwvlokken vielen, moest het stalpersoneel de sleden gereed maken. Het was een vast ritueel om de burgemeester, zijn vrouw en dochter uit te nodigen voor een ritje door de sneeuw met de sleden, gereden door Johan zelf, zijn vaste koetsier Aart Jansen en diens oudste zoon Marinus. Een enkele drankgelegenheid werd daarbij niet overgeslagen. Een goede relatie met de burgemeester kwam wel eens van pas voor de man die zich weinig gelegen liet liggen aan regels.

Baard

Aan het comfortabele leven kwam voor hem, net als voor vele anderen, abrupt een einde door de Duitse inval in 1940. Een stevige woordenwisseling met de bezetter in 1942 deed Johan zijn vrijheid verliezen. Hij werd opgesloten in het gijzelingenkamp Beekvliet in Sint Michelsgestel. Een luxe gevangenis, door medegevangene Max Kohnstamm cynisch ‘Hitlers Herrengefängnis’ genoemd, waar bekende politici en wetenschappers verbleven. In de gevangenis liet Johan zijn forse baard staan.

Nieuwe tijden

Ongeschonden keerde Johan terug in Putten. Hij wel, maar veel Puttenaren en het centrum van Putten niet. In 1944 pleegde een verzetsgroep in de buurt van Putten een aanslag op een langsrijdende auto met Duitse officieren. Als vergelding voerde de bezetter een razzia uit in het centrum van Putten, voerde ruim 600 mannen af naar concentratiekampen en brandde het centrum plat.

MenSport 5 is te koop in de boekhandel of te bestellen via paardenmagazines.nl.

Tekst: Ruud van Heusden